خانواده نابسامان - دکتر طباطبایی

خانواده نابسامان :

خانواده مکانی برای تربیت و پرورش انسان­ است، که تنها درصورت وجود سلامت روحی و روانی زن و مرد می‌­تواند انسان‌هایی پاک و سالم تحویل اجتماع داده و به این ترتیب مدعی ادای وظیفه اساسی خود شود. شکل­‌گیری یک خانواده مستحکم و سالم علاوه بر انتخاب مناسب و آگاهانه همسر هنگام ازدواج، نیازمند به­دست آوردن علم و دانش لازم و کافی جهت شروع زندگی مشترک برای طرفین می‌باشد، این مهم نه تنها باید از طرف دولت حمایت شود، بلکه خود زوجین و خانواده‌ها هم قبل از ازدواج اقدام به مراجعه به مراکز مشاوره، مشورت با افراد آگاه و بزرگتر نمایند، تا در آینده به صرف یک سری جهالت‌های اولیه، روابط‌شان تیره و کانون خانواده از هم گسسته نشود.

افزایش طلاق در سال‌های اخیر به­ عنوان یک معضل و مساله بغرنج اجتماعی توجه بسیاری از صاحب­ نظران و کارشناسان را به خود جلب کرده است. همان­طور که خانواده می­تواند در مهار انحرافات اجتماعی نقش موثری داشته باشد، نابسامانی و بحرانی بودن کانون خانواده هم در بروز بسیاری از آسیب‌­های اجتماعی نقشی اساسی و تاثیرگذار خواهد داشت. کارشناسان معتقدند که بزهکاری (در ابعاد مختلف) از خانواده‌های نابسامان، از هم پاشیده و طلاق گرفته برخاسته­ است.

همینطور اعتیاد و بی‌کاری همسران که بیشترین دلایل ارائه دادخواست طلاق توسط زنان به دادگاه‌ها است. اگرچه برخی از آن­ها با صلح و سازش حل می­شود اما در اکثر موارد به علت عدم رفع و حل مشکل اصلی به طلاق می‌­انجامد. اکثر افراد مراجعه­ کننده به دادگاه‌ها راه‌­های صلح و سازش را قبلا طی کرده‌اند و چون نتیجه نگرفته‌اند و می‌خواهند از فشار استرس و ناامنی روانی رها شوند دیگر تمایلی به ادامه‌ی زندگی مشترک ندارند و بیشتر به جدایی فکر می­کنند. البته گفتن یک نکته ضروری است که در اکثر اختلافات بین زوجین زنان به­ علت وابستگی به فرزندان و خانواده خود تمایل کمتری به طلاق دارند و تا جای ممکن حاضرند سختی‌ها را تحمل کنند، بسیاری از مشکلات را بپذیرند و به زندگی خود ادامه دهند.

توجه ویژه به سلامت نهاد خانواده امر اجتناب ناپذیری است. در صورت کم­توجهی به این نهاد کوچک و سُستی بنیان آن، ریشه‌ی بسیاری از آسیب­‌های اجتماعی بزرگ در متن خانواده شکل­ خواهد گرفت. فرار کودکان، تعارض شخصیتی، افت تحصیلی، بزهکاری، و انحرافات اخلاقی برخی معضلات ناشی از ناتوانی در برقراری ارتباط سالم درون خانوادگی است، به همین دلیل توانمند ساختن خانواده­‌های نیازمند، چه از جنبه‌ی مادی چه آگاهی و آموزش بسیار مهم و ضروری است.

خودمان با دست خود آداب و رسوم اشتباه را در ازدواج رواج داده‌ایم، که چندان سنخیت و همخوانی با ادبیات روابط انسانی در دنیای امروز و نیاز انسان‌ها ندارد، به‌گونه‌ای که برخی از این آداب و رسوم‌ همانند زنجیرهایی دست و پای خانواده‌ها و دختران و پسران را در امر ازدواج بسته است و نمی‌توانند از آن رهایی یابند. اگر دختر و پسر شناخت کافی و لازم از یکدیگر نداشته باشند و نتوانند در کنار هم خلاهای روحی خود را پر کنند، قطعا دچار اختلاف نظر و مشکلات زیادی در آینده خواهند شد.

خانواده به­‌عنوان یک نهاد محسوب می­شود که دوام آن سبب دوام جامعه می­گردد. به نظر بیشتر پژوهشگران خانواده به مثابه تنها مامن باقی­مانده ثبات اجتماعی است. ازاینرو وظیفه همه‌ی آحاد جامعه است که نسبت به بازسازی، قوام و تقویت بخشیدن ساختار خانواده و ارتقاء مناسبات خصوصی انسان­‌ها تلاش کنند. بدین معنا، هرگونه اصلاح جامعه باید از خانواده آغاز شود، زیرا در روند تکامل بخشیدن پایدار به مناسبات جامعه همواره خانواده پیشتاز است.